ATM Lichthinder OptiLAB Astrofotografie Astrotoerisme
Algemeen Ons
Zonnestelsel
23
Gouden Tips
Tijdschriften

AstroLAB's Digitale Astrofotografie VGV (FAQ)

Deze FAQ wordt onderhouden door Philippe Vercoutter, AstroLAB IRIS.
URL: http://www.astrolab.be/html/acg_astrofotografie_nl.html
Laatste update: 28 Januari 2010.

Inhoud:
  • Deel 1 - Astrofotografie op AstroLAB IRIS
  • Deel 2 - Astrofotografie - Algemeen
  • Deel 3 - Astrofotografie - Digitale Camera's
  • Deel 4 - Astrofotografie - Webcams
  • Deel 5 - Digitale Beeldbewerking

    Deel 1 - Astrofotografie op AstroLAB IRIS

  • Ik wil fotograferen in een van de AstroLAB IRIS sterrenwachten. Wat moet ik doen ?

    AstroLAB IRIS beschikt over heel wat materiaal om tot goede astrofoto's te komen. Een volledig overzicht van het beschikbare materiaal vindt U in de rubriek 'AstroLAB IRIS' op het tabblad 'Inventaris'. Bereid Uw astrofotografie-sessie goed voor. Controleer Uw materiaal en kijk na of U of AstroLAB IRIS over alle nodige adaptoren (onder andere T-adapters - zie verder) beschikt om alle materiaal te kunnen koppelen. Voor alle vragen in verband met astrofotografie op de AstroLAB sterrenwachten, e-mail info at astrolab.be. Maak op voorhand heel duidelijk wat je wil doen en over welk materiaal je zelf beschikt. Wij kijken dan voor je na of het de moeite is dat je naar een van de sterrenwachten komt en wanneer dit het best zou passen. Eventueel zorgen wij voor een assistent.

  • Ik wil nog gebruik maken van klassieke fotografie (de zogeheten natte fotografie). Is dit mogelijk op AstroLAB IRIS ?

    AstroLAB is sinds geruime tijd volledig overgeschakeld op digitale fotografie. De donkere kamer voor natte fotografie werd volledig ontmanteld.

  • Kan ik mijn klassieke foto's digitaliseren? Is dit mogelijk op AstroLAB IRIS ?

    Ja, dit is zonder meer mogelijk. In het InfoLAB in AstroLAB IRIS II is een zogeheten flatbed scanner voorhanden. Deze zet Uw klassieke foto's om in een digitaal equivalent. Zo'n flatbed scanner kun je het best voorstellen als een soort van digitale fotocopieermachine: je legt je foto op het glas, doet het deksel dicht en drukt op de digitale inleesknop. Deze gedigitaliseerde foto's kun je dan op PC met speciale beeldbewerkingsprogramma's verder bewerken.

    Deel 2 - Astrofotografie - Algemeen

  • Hoe koppel ik mijn eigen (digitaal of analoog) fototoestel aan een telescoop ?

    Je hebt hiervoor een zogheten T-adapter nodig. Aan de ene zijde van zo'n adaptor sluit je je camera aan, aan de andere kant wordt bijvoorbeeld een 2" steekhuls aangebracht. Je bekomt dan eigenlijk een fototoestel met een steekhuls die je in de 2" oculairvatting kunt plaatsen van de telescoop. In principe moet er dus niets meer dan dit te gebeuren. Merk op dat voor ieder merk (en zelfs reeks binnen een merk) van fototoestellen een specifieke T-adapter nodig is. Een dergelijke adapter kun je in de gespecialiseerde handel bekomen en kost zo om en bij de 15 à 20 €.
    Voor de mensen die op AstroLAB IRIS komen waarnemen zijn er een aantal T-adaptors voorhanden. Contacteer ons om te weten welke momenteel beschikbaar zijn. Indien er geen beschikbaar is, dient U zelf te zorgen voor de juiste T-adapter.
    In de Astronomische beeldendatabank ASTRID vinden jullie een foto van de CANON EOS-10D met zijn toebehoren (T-adapter, draadontspanner, etc.). Zie http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=EOS-10D+benodigdheden.

  • Hoeveel keer moet ik uitvergroten om alle details die een telescoop in theorie (en bij perfecte seeing) kan geven ook daadwerkelijk vast te leggen op een detector ?

    Hiervoor hebben we een rekenblad uitgewerkt. In dit rekenblad dient U een aantal eenvoudige gegevens betreffende de telescoop en de gebruikte detector opgeven. Deze in te vullen waarden zijn aangeduid met gele cellen. Eénmaal U die waarden hebt ingevuld, worden alle andere optische parameters herberekend. Zo simpel is dat. We geven een aantal voorbeelden hieronder. Het beste wat U kunt doen is één van die rekenbladen downloaden en daar de gele velden aan te passen.

    Parameters van de optische configuratie Lichtenknecker VAF 200 - CANON EOS-10D
    Parameters van de optische configuratie Lichtenknecker VAF 200 - Philips Webcam
    Parameters van de optische configuratie MPT-46 - CANON EOS-10D
    Parameters van de optische configuratie MPT-46 - Philips Webcam
    Parameters van de optische configuratie NMPT - Philips Vesta Pro Webcam
    Parameters van de optische configuratie NMPT - CANON EOS-1Ds III
    Parameters van de optische configuratie NMPT - CANON EOS-10D
    Parameters van de optische configuratie NMPT - CANON EOS-20Da
    Parameters van de optische configuratie NMPT - DMK 21
    Parameters van de optische configuratie NMPT - DMK 31
    Parameters van de optische configuratie NMPT - DMK 41

  • Heeft het zin om altijd met de grootst mogelijke telescoop te fotograferen ? Wat mag ik van een grotere telescoop verwachten op astrofotografisch vlak ?

    Groter betekent niet altijd persé beter in de wereld van de astrofotografie. Het is uiteraard wel zo dat een telescoop met een grotere spiegel- of lensdiameter a) meer licht ontvangt dan een kleinere en b) meer scheidend vermogen heeft. Echter, dit scheidend vermogen wordt meestal voor een groot stuk teniet gedaan door de turbulentie van de lucht: hete lucht stijgt nu eenmaal op en de koudere daalt. Dit heeft als gevolg dat men omzeggens nooit het theoretisch scheidend vermogen van een grotere kijker haalt. Voor het maken van foto's van deep-sky objecten is een grotere kijker beter omdat die zeer veel licht opvangt en aldus heel zwakke sterrenstelsels of andere objecten toch fotografeerbaar maakt. Zelfs met grotere instrumenten (25 à 50 cm doormeter bijvoorbeeld) moet men sommige objecten wel urenlang aan één stuk fotograferen om toch voldoende fotonen binnen te krijgen om ze aldus detecteerbaar te maken. Planeten- en zonnefotografie kan men beter doen met een middelgroot instrument (15 à 25 cm doormeter bijvoorbeeld): die hebben wat minder last van de turbulentie en aldus kan men -met veel geduld weliswaar- tot hoge(re) resolutieopnames komen. Zo zijn er al Zonne-opnames vanaf Aarde genomen met een 30 cm refractor met een scheidend vermogen van maar liefst 0.3 boogseconden.

  • Mag ik zo maar de Zon fotograferen ?

    Absoluut NIET ! De Zon is té lichtkrachtig om "zo maar" te worden gefotografeerd. Zonder bijkomende beschermende maatregelen, speciale filters of het gebruik van een speciaal zonneprisma, is je fototoestel zowat direct kapot of, erger nog, zijn je ogen zelf beschadigd. Op de AstroLAB IRIS sterrenwachten beschikken we over voldoende veilig materiaal (speciale filters of zonneprisma's) om de Zon op een goede manier te fotograferen. Kom eerst even langs om te zien hoe je tewerk kunt gaan. Pas later kun je het dan eventueel zelf eens thuis proberen. Voorbeelden van zonnefoto's vindt U hier.

    Eén van de specialiteiten van AstroLAB IRIS is het fotograferen van de Zon in h-alfa licht. Hier vindt U enkele zonneopname's gemaakt in dit bijzondere waterstof-licht. Wilt U zelf opnames in h-alfa licht maken, dan kunt U ofwel bij ons terecht, ofwel verwijzen wij U door naar iemand anders die ook in het bezit is van deze (nogal dure) h-alfa filters.

  • Ik heb een mooie foto gemaakt. Dat denk ik althans. Waar kan ik terecht om foto's te vinden om aldus te kunnen vergelijken met mijn opname ?

    AstroLAB startte in Januari 2004 met de ASTRID databank. In die databank zitten meer dan 1.800 astrofoto's van een zestigtal astrofotografen. Wilt U ASTRID, wat staat voor ASTRonomical Image Database, raadplegen, ga dan naar www.astrolab.be/astrid en geef daar het object in dat U fotografeerde. ASTRID zal U dan een overzicht geven van foto's van dat object maar ook van websites waar iets over dat object te vinden is. In principe kun je ook in het inveldveld hiernaast links op het scherm het object ingeven waar je naar op zoek bent en de ASTRID optie aanklikken en op 'Zoek' klikken.

    Deel 3 - Astrofotografie - Digitale Camera's

  • Waar vind ik testen van de digitale CANON reflexcamera's?

    Philippe Vercoutter van AstroLAB IRIS voerde in samenwerking met Dominiek Dierick diverse darkframe testen uit voor deze types van digitale camera's. Hun resultaten vind je terug in AstroLAB's educatieve brochure 5 "Deep-Sky Fotografie met een digitale camera ? Kom nou!" (2005).

    Je kunt ook eens gaan kijken op de website van Christian Buil (http://astrosurf.com/buil/d70v10d/eval.htm) en in de ASTRID databank op:
    http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=10D+test+ASA.
    Grafieken van de spectrale gevoeligheid vind je ook terug op de website van Christian Buil (http://astrosurf.com/buil/us/digit/spectra.htm).

  • Waar vind ik astrofoto's gemaakt met de digitale reflexcamera CANON EOS-10D, EOS-350D, EOS-20Da of SBIG CCD-camera's?

    Kijk in de ASTRID databank:

  • EOS-20Da: http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=EOS-20Da.
  • EOS-10D: http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=EOS-10D.
  • EOS-350D: http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=EOS-350D.
  • SBIG CCD Camera's: http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=SBIG.

  • Digitale reflexcamera's kunnen worden verbeterd voor astrofotografische doeleinden. Hoe gaat dit in zijn werk ?

    Digitale reflexcamera's maken meestal gebruik van een Infra-rood (IR) en anti-aliasing (AA) filter. Dit filter is gemonteerd net voor de CMOS. Wanneer nu dit filter wordt weggehaald, dan verbetert de spectrale gevoeligheid van de camera aanzienlijk. Dit is belangrijk om H-alfa licht, dat heel belangrijk is in de astrofotografie, in voldoende mate te detecteren.
    Wilt U bijvoorbeeld de procedure kennen om een CANON 300D te wijzigen, kijk dan bijvoorbeeld op de website van de Australiër Terry Lovejoy: http://www.pbase.com/terrylovejoy/dslr_tech. Het effect van zo'n wijziging wordt prachtig geillustreerd op:
    http://www.pbase.com/terrylovejoy/eta_carinae_before_and_after.

  • Hoe kan ik het best scherpstellen met een Digitale Camera ?

    Eerst en vooral kijk je gewoon door de zoeker van de camera en door het draaien van de lens kun je scherpstellen. Je neemt best eerst een aantal proefopnames. Dit moet je niet noodzakelijkerwijze in de hoogste resolutiestand doen. Lagere resoluties voldoen in principe om grosso modo scherp te stellen. Verifieer vervolgens deze opnames via het LCD-schermpje van je camera. Eventueel zul je voldoende op het kleine beeldje moeten inzoomen om de fijnste details te kunnen zien. Beter is het eigenlijk om je digitale camera aan te sluiten op een kleine TV-monitor: het beeld is dan wat groter en je zult beter kunnen zien of alles wel scherp is of niet.
    Hét ultieme middel om scherp te stellen is via de computer: de meer geavanceerde digitale camera's (zoals bijvoorbeeld de CANON EOS-5D) laten toe om via de PC de digitale camera te besturen. Je neemt dan via de PC een foto. De foto wordt dan direct naar de PC doorgestuurd en daar kun je onmiddellijk op een groot scherm de allerkleinste details verifiëren. Zelf zorg ik er voor dat er altijd een beeldverwerkingsprogramma open staat: daar lees ik dan de net opgenomen foto binnen en laat daar al een aantal beeldverwerkingstechnieken op los. Zo ben ik er 100% zeker van dat de opname helemaal OK is (qua belichting en qua scherpte). Tegenwoordig laten de duurdere camera's ook toe om op afstand live het beeld van dat door het fototoestel wordt opgevangen te bekijken. Je hebt dan meteen directe feedback over de scherpstelling. Soms is er ook de mogelijkheid om het beeld uitvergroot te inspecteren: hier kun je dan de fijnregeling mee doen.

  • Kan ik bij het scherpstellen met een Digitale Camera meer directe feedback krijgen?

    Er bestaat speciale software die het mogelijk maakt om min of meer tamelijk snel directe feedback over de scherpstelling te krijgen. Zo'n software is bijvoorbeeld DSLRFocus (http://www.dslrfocus.com). Deze software maakt voortdurend foto's en stuurt die snel door naar de PC. Op de PC kun je dan één sterretje aanduiden en de software zal dit sterbeeldje analyseren. Er kan op dit sterbeeldje worden ingezoomd en het programma toont de opeenvolgende foto's. Je kunt zo goed controleren of de scherpstelling perfect is of niet. Het programmaatje is niet gratis maar is goedkoop: zo'n 20 US$.

  • Met mijn digitale camera heb ik gedurende een bepaalde waarnemingssessie heel wat beeldjes gemaakt van één bepaald Maan- of Zon-detail. Ik heb ze allemaal in een folder op mijn computer opgeslagen. Hoe ga ik nu te werk om zo snel mogelijk de beste beeldjes terug te vinden ?

    Foto's die heel wat detail bevatten, en niet vervaagd zijn geworden door een slechte seeing (door turbulentie van de Aardatmosfeer), zullen na compressie relatief groot zijn. Zeker groter dan foto's van hetzelfde onderwerp die wel last hadden van luchtonrust. Wat je dus best doet is alle foto's van hetzelfde onderwerp converteren naar bijvoorbeeld het JPG-formaat. Eenmaal ze allemaal gecomprimeerd zijn sorteer je alle gecomprimeerde foto's op dalende bestandsgrootte. De grootste bestanden zullen in principe die bestanden zijn die het meeste detail bevatten (zeg maar het scherpst zijn). Deze bestanden komen dus als eersten in aanmerking om verder digitaal bewerkt te worden. Deze methode noemen we de File Size Quality Method (FSQM afgekort).

  • Mijn maan- of andere hemelopnames bevatten nogal wat ruis. Wat kan ik doen om deze ruis zo goed mogelijk te verwijderen ?

    Gebruik hiervoor een gratis programma zoals NeatImage. NeatImage kun je op http://www.neatimage.com downloaden (kies voor de gratis demo versie om mee te starten). Het programma is gemakkelijk in gebruik. Open je foto en selecteer een stuk van je foto waar nogal wat ruis op voorkomt. Laat dit analyseren door Neatimage en stel in hoeveel ruis je wil weghalen. 'Apply' aanklikken en klaar is kees. Wel oppassen dat je niet té veel ruis weghaalt: een minimum niveau van ruis aanhouden is aangeraden want anders zien de foto's er onnatuurlijk uit.

  • Ik heb een tamelijk lichte montering en telkenmale ik een foto neem heb ik wat last van trillingen door het opklappen van de spiegel die zich in mijn reflexcamera bevindt. Ik slaag er niet echt in om hoge resolutieopnames te maken. Wat doe ik ?

    De betere reflexcamera's laten toe om, vooraleer de eigenlijke opname gebeurt, de spiegel te laten naar boven klappen en in die opgeklapte toestand te laten staan. Door dit naar boven klappen worden weliswaar ook trillingen veroorzaakt maar tegen dat de eigenlijk opname gebeurt zijn al die trillingen al weggeëbd. Kijk even in de gebruikershandleiding van Uw fototoestel hoe U de spiegel naar boven kunt klappen vooraleer de eigenlijke foto wordt genomen.

  • Mijn digitale camera kan een aantal beeldbewerkingstechnieken automatisch loslaten op mijn opname (zoals bijv. bijregelen van het contrast, verscherpen, enz.). Is dat een goed idee ?

    Nee, kijk na of Uw digitale camera toelaat om dit allemaal af te zetten. Probeer steeds het zo ruw mogelijk beeldje op uw PC te bekomen. Verwerking dient altijd nadien, via gespecialiseerde beeldbewerkingsprogramma's, te worden uitgevoerd. Probeer steeds het zo ruw en oorspronkelijk mogelijk beeldmateriaal te bewaren omdat beeldbewerkingstechnieken evolueren. Indien er plotseling een nieuwe beeldbewerkingstechniek beschikbaar wordt en je beschikt nog over het oorspronkelijke beeldmateriaal, dan kun je later altijd nog eens die oorspronkelijke opname herbewerken via deze nieuwe technieken en aldus nog tot betere foto's komen. Ook is het zo dat de technieken die in de camera zelf zijn ingebouwd niet altijd zo goed zijn als deze die U terugvindt in de gespecialiseerde beeldverwerkingspakketten.

  • Mijn digitale camera laat toe om een bepaalde kleurenruimte (color space) in te stellen. Wat is dat en dewelke kies ik ?

    Een kleurenruimte is een bepaalde manier om kleuren voor te stellen. Ieder kleur in een digitale camera wordt voorgesteld door middel van 3 basiskleuren: Rood, Groen en Blauw (RGB). Elk van die basiskleuren kunnen 256 mogelijke waarden aannemen. Dit kan dus gebeuren aan de hand van 8 bits (2 tot de macht 8 = 256). Voor drie basiskleuren heb je dan 3 x 8 bits = 24 bits nodig.
    Er bestaan echter verschillende kleurenruimtes: sRGB (= standaard RGB), Adobe RGB, enz. . In principe wordt in schermen, printers, camera's, enz. normaal gezien gewerkt in sRGB. Echter, Adobe RGB laat toe om net iets meer kleuren voor te stellen dan sRGB. Zou je nu echter een foto opgenomen in Adobe RGB tonen op het internet (waar normaal dus met sRGB wordt gewerkt), dan zou die foto er wat flets uitzien. Een foto opgenomen in Adobe RGB zal dus in principe weliswaar meer kleurinformatie bevatten, maar vooraleer je het op een normaal scherm, printer, enz. kunt gebruiken zul je dit moeten converteren van de Adobe RGB kleurenruimte naar de sRGB kleurenruimte. Dit kan gebeuren in beeldverwerkingsprogramma's zoals bijvoorbeeld Adobe Photoshop.
    Samenvattend: Adobe RGB is beter maar vergt dus een extra aantal bewerkingen. Wil je meer op je gemak zijn of voel je je niet zo goed thuis in de wereld van de digitale fotografie, kies dan maar voor sRGB. In ieder geval en voor alle duidelijkheid: sRGB is ook een hele goede kleurenruimte om mee te werken en dus helemaal niet zomaar als minderwaardig te beschouwen als Adobe RGB. In welbepaalde specifieke gevallen zal Adobe RGB wel beter scoren.

  • Ik heb verschillende opnames van de Maan of de hemel gemaakt en zou die graag samenbrengen tot één grote mozaiekfoto. Hoe doe ik dat ?

    Er bestaan diverse programma waarmee je foto's kunt samenklitten tot één grotere. Blijkbaar zijn nogal wat mensen tevreden van het programma iMerge van Jon Grove. Het is gratis en je vindt het hier.

  • Wanneer ik tegelijkertijd werk met mijn digitale camera en de computer, dan heb ik wat problemen bij het opnieuw scherpstellen doordat ik nog wat verblind ben door het felle scherm. Wat kan ik doen ?

    Geen paniek. De meeste portables en schermen laten toe om die wat minder helder in te stellen. Dat is al een eerste stap. Er bestaan echter ook programma's die er voor zorgen dat je scherm wat minder fel schijnt: ze zorgen er voor dat je desktop andere, minder felle, kleuren gebruikt (meestal roodachtige kleuren zodanig dat die minder storend zijn). Een voorbeeld van dergelijk programma is NiteView. Dit programma verschijnt als een vensterje op je desktop waarbij je dan kunt aanduiden of je in dagmode dan wel in nachtmode wil werken. Je kunt tevens je desktop of je taakbalk volledig laten verdwijnen.

    Deel 4 - Astrofotografie - Webcams

  • Ik zou graag zo goed mogelijke planeetopnames maken zonder al te veel investeringen te moeten doen. Wat te doen ?

    Je moet helemaal over geen dure fototoestellen beschikken om tot goede planeet- of maanopnames te komen. Tegenwoordig werkt zowat de gehele amateur-sterrenkundige wereld met Philips webcams. Die kosten niet zoveel. Je sluit ze via een USB poort op je computer aan. De lensdop die met de webcam wordt meegeleverd wordt afgeschroefd en vervangen door een adaptor zodanig dat die webcam op een 1.25" oculairvatting past. Gedurende een tweetal minuutjes wordt het object dan vastgelegd in een AVI-bestandje. Dit wordt gedaan met behulp software die wordt meegeleverd met de camera (bijvoorbeeld VRecord).

  • Ik wil er zeker van zijn dat mijn telescoop / webcam combinatie nauwkeurig is scherpgesteld. Wat kan ik doen ?

    Om scherp te stellen zijn diverse methodes beschikbaar. Wil je nauwkeurig scherpstellen op een planeet, dan kun je bijvoorbeeld zoeken naar een maantje rond de planeet en daar met je focuseerinrichting op scherpstellen. Wanneer het maantje scherp is, dan moet het planeetoppervlak in principe ook scherp zijn. Deze methode kun je bijvoorbeeld in het geval van Jupiter altijd gebruiken. Is er geen maantje beschikbaar, neem dan bijvoorbeeld een nabije ster en stel daarop scherp. Eenmaal de ster scherp is, neem je opnieuw de planeet in het vizier. Je moet nu niet meer aan de focuseerknop van je telescoop komen: ook de planeet zal scherp zijn.
    Dé vraag is dus: "Hoe kun je er nu zeker van zijn dat de ster of het maantje volledig scherp staat ?". Hiervoor kun je het programma QCFocus (uit te spreken als Quick-Cam-Focus) gebruiken. Dit is een gratis programma (in 3 talen beschikbaar) waarmee je niet alleen webcam opnames kunt maken, maar tevens perfect scherpstellen. Je kunt het hier downloaden. Het gehanteerde principe berust hierop dat wanneer een ster volledig scherp is haar diameter op het scherm het kleinst zal zijn. Is de ster niet volledig scherp, dan zal haar schijnbare diameter op het scherm iets groter zijn. QCFocus maakt via je webcam in real-time mooie grafiekjes over deze schijnbare diameter. Verdraai je nu de focuseerknop aan de telescoop, dan zal de ster meer of minder scherp zijn en zal haar schijnbare diameter dus verminderen of vermeerderen. Je moet er dus nu alleen nog voor zorgen dat de schijnbare diameter zo klein mogelijk is. En dan heb je de perfecte scherpstelling!

  • Met een Philips webcam heb ik een AVI-bestandje (filmpje) gemaakt. Het beeld is echter niet optimaal: teveel zwarte randen, nogal onscherp, te groot, enz. Van welke gratis software kan ik gebruik maken om dit bestandje te bewerken en als nieuwe AVI op te slaan ?

    Gebruik hiervoor de tool Virtual Dub. Je vindt deze tool terug op virtualdub.org. Eenmaal je de software hebt gedownload en opgestart ga je naar het menuitem 'Video' en kies je 'Filters'. Je kunt diverse filters na elkaar instellen. Rechts op je scherm krijg je dan het resultaat van al die filters op het oorspronkelijke filmpje (die blijft links op je scherm zichtbaar). Op deze manier is het tevens mogelijk om bijvoorbeeld een logo aan te brengen op een AVI filmpje. Het mooie aan Virtual Dub is ook dat er diverse filters zijn ontwikkeld die allemaal specifieke dingen met je filmpje kunnen doen. Zie hier bijvoorbeeld.

  • Ik heb een AVI-bestandje (filmpje) gemaakt maar zou er graag één beeldje uithalen om bijvoorbeeld verder te bewerken of af te drukken. Hoe kan dat ?

    Gebruik hiervoor de gratis software AVI2BMP. Dit programma doet exact wat zijn naam al doet vermoeden: één of meerdere frames (beeldjes) uit AVI-bestandje kunnen worden geëxporteerd naar het Windows Bitmap formaat BMP. Je kunt het hier downloaden. Met het programma is het tevens mogelijk om ruis te onderdrukken of planeetbeeldjes te centreren en te kadreren.

  • Ik heb een Philips webcam om astrofoto's mee te maken. Standaard kan ik slechts belichtingen tot 1/25 s doen. Bestaat er software waarmee ik die belichtingstijden kan optrekken?

    Jazeker. Bernard Bayle heeft drivers ontwikkeld waarmee je, zonder dat je je webcam hardwarematig dient te veranderen, belichtingstijden tot 1 seconde kunt instellen. Ga kijken op zijn website onder de rubriek Drivers V.P. (= Drivers voor de Vesta Pro). In principe kun je deze drivers ook gebruiken voor de ToUCam webcams.

  • Ik heb een Philips webcam om planetenopnames te maken. De standaardinstellingen van deze webcams zijn zodanig dat het beeld automatisch wordt verscherpd, de ruis wordt onderdrukt, enz. Kan ik deze standaardinstellingen veranderen zodanig dat mijn webcam beter presteert ?

    De Philips webcams kunnen, via speciale software, anders worden ingesteld. We spreken meestal over de zogheten RAW mode waarin we de webcam dan plaatsen. De gratis software Webcam Register Macro Tool van Martin Burri waarmee men nieuwe instellingen kan doen van een Philips webcam, alsmede de hele te volgen procedure kun je hier vinden. De uitleg is in het Frans, maar bovenaan de pagina staat ook een link naar een Engelstalige uitlegpagina. Hierbij is het wel oppassen geblazen want de Engelstalige pagina is niet altijd even up-to-date. De recentste macro's, dit zijn instructies voor de camera die via het hierboven genoemd programma worden doorgestuurd naar de webcam, vind je op de Franstalige pagina (niet vergeten!). Het is ten alle tijde mogelijk om met datzelfde programma de camera opnieuw zijn oorspronkelijke instellingen terug te geven. Tijdens het maken van planeetopnames kan men dit programma zelfs laten opstaan om voortdurend te veranderen tussen de oorspronkelijke fabrieksinstellingen en de nieuwe. Het veranderen van de instellingen van de webcam duurt niet langer dan een vijftal seconden.
    Heb je je kleurenwebcam in de echte RAW mode geplaatst, dan kun je niet zomaar het aangemaakte AVI-filmpje gebruiken. Je moet dit eerst nog eens laten decoderen door een speciaal programma als AviRAW bijvoorbeeld.

  • Ik heb een webcam om planetenopnames te maken. Ik zou er graag zeker van zijn dat ik het dynamisch bereik van mijn webcam volledig benut. Hoe doe ik dat ?

    Ook hier weer kan het programma Virtual Dub uitkomst bieden. Zie voor uitleg betreffende dit programma hierboven (ook waar je het kunt downloaden bijvoorbeeld). In Virtual Dub kun je namelijk "live" (in real-time dus) een histogram opvragen van het beeld dat je bezig bent met vastleggen. Hiervoor plaats je Virtual Dub in Capture Mode en klik je de Preview with histogram optie aan. Vervolgens roep je vanuit Virtual Dub het stuurprogramma op van je webcam (VRecord bijvoorbeeld). Hou nu het histogram in het oog terwijl je je webcam via alle mogelijke hendeltjes instelt (helderheid, versterking, gamma, enz.). Zorg er nu voor dat het histogram mooi is uitgesmeerd over alle mogelijke waarden.

  • Ik heb een tamelijk mooi filmpje (AVI-bestand) gemaakt van een Maandetail of een planeet. Hoe kan ik er nu één mooie foto van maken?

    Hiervoor dien je een gratis programma als bijvoorbeeld Registax te downloaden. Het programma vind je op onze astronomie.be website terug. Registax laat je toe om het onderwerp van je filmpje (bijv. Jupiter of Saturnus) netjes te centreren en de diverse frames bij elkaar op te tellen. Dit optellingsproces noemen we stacken. Bovendien kun je met Registax dit gestackte beeld digitaal gaan bewerken (via zogeheten wavelets) zodanig dat de oppervlaktedetails van het object zo goed mogelijk naar voren treden. Het programma doet dit met behulp van wavelet-technieken.

  • Ik heb een aantal filmpjes (AVI-bestanden) die ik zou willen bewaren of naar iemand anders doorsturen. Hoe doe ik dit best ?

    AVI-bestanden nemen nogal wat plaats in beslag. Bestanden van 1/2 tot 2 GB zijn zeker geen uitzonderingen. Dergelijke grote bestanden zijn te groot om zomaar te worden bewaard of te worden doorgestuurd via e-mail of FTP. Het beste wat je kunt doen is het comprimeren van deze bestanden. Je kunt hiervoor het programma WinZip downloaden (zie www.winzip.com ). Wanneer je dergelijke filmpjes comprimeert kun je gemakkelijk 80% schijfruimte winnen. In Windows XP zit deze compressiemogelijkheid nu standaard ingebouwd. Klik hiervoor met je rechtermuis toets op het filmbestand en klik vervolgens op 'Send To' en dan 'Compressed (zipped) folder'.


    Deel 5 - Digitale Beeldbewerking

  • Ik zie hele mooie astrofoto's op het internet. Ik weet dat ik door de beeldbewerking mooie resultaten kan bekomen. Waar kan ik echter enkele voorbeelden van goed bronmateriaal vinden (sets van originele foto's en bijhorende darkframes bijvoorbeeld) ?

    Je kunt hiervoor in de ASTRID databank van AstroLAB IRIS terecht. Volg deze link: http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=beeldenpakket. Je vindt daar ZIP-bestanden die je moet decomprimeren. Je bekomt dan een folder met meerdere foto's in. Deze foto's moeten dan gecombineerd worden en bewerkt. In ASTRID vind je ook het resultaat van dergelijke bewerkingen terug.
    Je kunt ook in ASTRID originelen van single shot opnames terugvinden. Ga naar http://astrid.astrolab.be/jsp/zoek.jsp?arg=original+jpg.

  • Ik heb een mooie zonnefoto gemaakt. Hoe kan ik hem verder digitaal bewerken om er nog net dat ietsjes meer uit te halen ?

    Philippe Vercoutter van AstroLAB IRIS schreef een kleine handleiding die enkele basisbewerkingen uitlegt. Je vindt deze Korte toelichting bij de bewerking in Adobe Photoshop van een zonnefoto van Leo Aerts terug op http://www.astrolab.be/educatief/Educatieve%20Brochures/Bewerking%20van%20zonnefoto%20van%20Leo%20Aerts.pdf.

  • AP&P Naar boven